hadi ben yazmayayım yeter diyorum, eleanor un sesi halini aldı iyice diyorum. sonra bir bakıyorum altlejant yazmaya başlamış, ayy nasıl mutlu oluyorum böyle espriler , şakalar gırla gidiyor falan, önce de vandal yazmıştı hani, o zaman da pek bir sevinmiştim. tabii, ben öyle işi gücü bıraktım, bloga biri yazmış mı diye takip ediyorum? dert oldu bana, hayatta her şey boş, blogdan başka. neyse; sonra mahmur beste de yaşıyormuş yorum falan yaptı öğrendik, tembel i anlatmak istemiyorum cidden, admin ya ota boka maydanoz zaten.
lan o değil de; bu ahmak la kuini ye noldu lan? ne zamandır sesleri çıkmıyor? ölmemişlerdir diye umuyorum, öldülerse ayıp oldu bak, cenazeye bir çelenk falan yollardık , helebora diye, ay her neyse buranın adı işte.
nerdesiniz lan ? bir ses verin. ahmak , kuini sizi çok özledik, yuvanıza geri dönün, o tembel de bişey yapamaz bak, ben hakkından gelirim onun . geri dönün bak, çoluk çocuk perişan olduk
tuhaf tuhaf şeyler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
-
o değil de
0 -
pandorama
Gecenin sabaha dokunup kaçmak için aportta beklediği saatlerdi. Yerde rakıyla boşalmış rahatlama uykusuna yenik düşmüş bir kadeh, az ötesinde vuslata şahitlik ettiği için cezalandırılarak bitirilmemiş yarım dilim kavun duruyordu.
Kızıla çalan kanepenin üzerinde kanepeden çaldığı renkleriyle saçlarını sereserpesermiş kadın, bukalemunluğuna methiyeler düzen rengahenk evinin ortasında imza gibi yatıyordu.
Bacaklarını huzursuzca bitiştirmeye çalıştığı anda gözkapaklarını tam tersine evirmeye meyletti. Ancak ne bacaklarını kapatılmaya, ne gözleri açılmaya niyetliydi. Gözlerinin üstünde oturan iki küçük panda yavrusunu rakıya yordu da ayaklarının kavuşmamasını anlamadı kadın.
Yine saatlerce suda kalmaktan pembeleşmiş topuklarına, şeftali çekirdeğine dönüşmüş sonra yine ütülenmiş gibi düzelmiş küçük ayak parmaklarına bir kez daha komut verdi. Tenine değen hışırtıdan anladı. Ayaklarının arasında sayfalarını açmış duran bir kitap vardı.
Gece, rakısına eşlik eden sessizliğe çelme takmak, uyumadan önce bir şeyler okumak istemişti. Okumaya mecali olmayan gözlerini "sadece bakacağız" diye ikna ederek seçtiği Edouard Boubat ın fotoğraf sanatı adlı kitabıydı yataktaki arkadaşı.
Kitabın kapaklarını ve sayfalarını kadını kucaklamak istercesine açmış olması ironinin ötesinde bir yerde, bir kaç saat önce ellerinde durduğu kadını sayfalarının arasına almak niyeti gibiydi.
Fotoğrafa özne bir kadın, kitaba malzeme bir fotoğraf, kadına yaren bir kitap o gece sabaha kadar birbirlerine karıştılar.
Sabah postacı kapının altından dışarıya atılmış siyah beyaz bir fotoğraf buldu.
Fotoğrafta; açık bir kitap, kitabın bir sayfasında postacının elindeki fotoğrafta görünen kadın ve ayaklarının arasındaki kitabın fotoğrafı duruyordu. -
içimizdeki ayak sesleri
siyah, beyaz, mor, fuşya, kahve, bej, yeşil. bağcıklı, fiyonklu, kelebekli, boncuklu, kurdelalı. parmak arası, spor, yüksek ökçeli -yalnız sayarken farkediyorum ki henüz yumurta topuklu olanı yok- yumurta topuksuzu. herbiri ayrı ayrı hem güzel, hem çok çekiciler. her biri ayrı ayrı rahat değiller ama.
saymaya korkuyorum onları. tam olarak kaç çift olduklarını bilirsem kendim için bir yabancı olacağım. kendine yabancı, gerçek ihtiyaçları ile sahte ihtiyaçlarını ayırd edemeyen bir tüketici dişil. el adamı mı nedir?
beğendiğim anda, ki bazen beğenmeye vaktim olmuyor gördüğüm anda çarpılıyorum. hepsini kucaklayıp evime götürmek istiyorum. gözüm dönüyor. kendimi tanıyamıyorum. eve geldikten sonra düşünmüyorum sanmayın. o tanıyamadığım gözü dönmüş canavarı karşıma alıp ''ne yaptın sen?'' diye soruyorum. cevabı kendisi de bilmiyor çoğunlukla. kitap alırken de oluyor aynısı. şimdilik kitap konumuzun dışında ama.
bakmayın öyle, gugıl'ın derinliklerinde minik bir gezinti yapınca öğreniyorum ki yalnız değilim. bir ben değilim.
madonna ayakkabılar için ''seks kadar iyi'' diyor ''üstelik uzun süre dayanıyor.'' sex and the city dizisinin bölümlerinden birinde carrie ayakkabıya harcadığı parayla new york' ta bir apartman dairesi satın alabiliceğini söylüyor. maksim gorki '' bir çift sağlam ayakkabı, davada başarı sağlamak için büyük savaşlardan daha yararlıdır.'' diye yazıyor.
bilinen en eski ayakkabı oregon' un orta bölümlerinde ki fort rock mağazasında bulunan -neredeyse 10.500 yıllık- bir sandalet. kış aylarında mağaralarda yaşayan, yaz aylarında bataklıklarda avlanan bir kuzey amerikalı yerlisine ait.
neandertallerin ayak kemikleri incelenip, 26.000 yıl önce yaşamış atalarımızın daha narin ayaklarıyla karşılaştırıldığında ayakkabının ayağın üzerine binen basıncı azaltması ve ayağa destek sağlaması nedeniyle ayak parmaklarını güçsüzleştirdiği sonucuna varılıyor.
louisiana eyalet üniversitesinden bir uzman misseri'de bulunan yavşan kabuğu liflerinden yapılmış yaklaşık 8000 yıllık sandaleler üzerinde yaptığı incelemede hiçbirinin diğerine benzemediği sonucuna ulaşıyor. ''bu ayakkabıları giyenler yalnızca hayatta kalmak için mücadele ediyordu.'' diyor. '' her bir çifti diğerlerinden farklı. yapmak zorunda değillerdi ama nesneleri görsel açıdan alımlı hale getirmek , bir çift ayakkabıyı biraz daha karmaşık yaparak diğerlerininkinden farklılaştırmak insanın doğasında var. buradan anlıuyoruz ki farklı, ayırt edici ve güzel şeyler giyme tutkusu çok eski zamanlardan beri var. herşeyi dedemgiller başlatmış. balık baştan kokmuş. ben sadece bu geleneği sürdürmeye çabalıyormuşum meğer.
ILC dover nasa için uzay ayakkabısı üretiyor. çifti yaklaşık 30.000 dolar civarında. bak benimkiler beleş nerdeyse.
aydede çizmesi ay ayakkabısı yani çeşitli polyester katmanlardan oluşan iç bot ve iç botu kaplayan galoştan üretiliyor. ayakkabının eksi 221 ila artı 177 derece arasındaki sıcaklıkları kaldırabilmesi, mikrometeroidlere karşı dayanıklı olması ve aydedenin kayalık yüzeyinden zarar görmemesi gerekiyor. ay aracının iniş modülünden kilometrelece uzakta bozulması olasılığına karşın, astronotların rahat yürüyebilmesi gerekiyor.
ayakkabının önemine çekiyorum dikkatlerinizi zira ay'a ilk bir ayak değil ayakkabı basıyor.neil armstrong'un 43 numero ayakkabıları. kimbilir belki de hala orada duruyor.
apollo astronotları dönüş yolunda topladıkları taşların ağırlığını dengelemek için ayakkabılarını orada bırakıyorlar. ben olsam kendim de kalırdım orada. hayatta bırakamazdım ayakkabılarımı. ne baktın arkadaşım öyle? bu yüzden astronot değiliz olamadık işte. o değil helikopter alma hayalim vardı benim. hala var. o zaman çıplak ayakla dolaşabilirim dünyayı belki. du bakalım.
adamın biri ''ayak erotik uzuv, ayakkabı ise bu organın cinsel örtüsü. ayakkabı erotik olan. ayağın pazarlayıcısı'' diye yazıyor. ayak fetişistleri üzülmesin fikir fena değil ama prens sindirella ablanın ayaklarının peşine değil, ayakkabısının tekinin peşine düşmüştü. hatırlatırım.
stilettolar moda dünyasına 2. dünya savaşından sonra adım atıyor. stletto italyanca ''kama'' anlamına geliyor. topuğun nüvesinde çeli,ğin kullanılmasına ve topuğun daha ince olmasına olanak tanıyan teknoloji sayesinde ayakkabılar gökdelen gibi yükseliyor.
anadolu' da ''dost başa, düşman ayağa'' bakıyor. memlekette her türlü bağ ''dost'' ''düşman'' çerçevesi dahilinde kuruluyor. hikayelerin tümünde, yaşamın içinde hep bir ''dost'' hep bir ''düşman'' var. peki düşman niye ayağa bakıyor? düşman bizzat kendi cevap versin bu soruya.
anadolu'nun ayak sesi en basit ayakkabısı olan ''çarık'' ile yükseliyor. çarık, tuzla terbiye edilerek gölgede kurutulmuş tek parça gön ve işlenmemiş sığır derisinden yapılan ve deliklerine geçirilen şeritle sıkıca bağlanan bir ayakkabı. ayağa bez sarılarak yün çorap ile giyiliyor. saray halkı ise daha çok pabuç ve çizme giymeyi tercih ediyor. ''sarı çizmeli mehmet ağa'' var. o çizmenin bu çizmeyle ilgisi var mı bilemiyorum. bence var.
daha sonra yemeni, başmak ve pek tabii ki takunya. ne yazık ki takunya izleyen yıllarda farklı algılanış biçimleri kazanmış olsa da - hemen gözlerimizin önüne ıslak dudaklarıyla necottin erbakan'ı getiriyoruz- aslında göçebe kültürüne yabancı, daha şehirli, daha sofistike, daha rafine bir hayatın yaşam biçiminin, hamamlı, konaklı bir hayatın parçası olarak biliniyor.
sait faik bir öyküsünde küfeci çocuğun kirli, soluk, çıplak ayaklarına merhametle değil sevgiyle bakar. onu kucaklama, köşedeki kunduradcıdan ona lastik bir ayakkabı alma isteği duyar. aynı sait faik bir öykü daha yazsın. ben o öykünün kahramanı olayım. güzel ayaklarıma sevgiyle, -dilerse merhametle bile bakabilir- baksın. köşedeki kunduracıdan bir ayakkabı da bana almak istesin. alsın hatta. ayakkabı beni dilediğim her an olmak istediğim yere uçursun. -
tanrıça yolda
pablo neruda bir defasında demiş ki: "cortazar'ın hiçbir yapıtını okumamış olmak, ömrü boyunca hiç şeftali yememiş olmaya benzer." yaz günlerinin, yarı erimiş asfalttan buram buram yükselen sıcak dalgasının, boşalmış şehirlere hakim olan ekşimik çöp kokusunun denetimsizce ufukta göründüğü bu mevsim dönümü zamanında, ne zaman cehennem otoyolunda kenara çektiğim motoru su kaynatmış citroen ds'imin kaputunu açıp, ciğerlerime dolan duman eşliğinde boz-beyaz tavşanlar kusmaya başlasam, dedeyi cepten arayıp ağzıma geleni söyleme ihtiyacı duyuyorum. gidip manavdan turfanda şeftali istesem, meyve lekeli önlüğünün altından seçilen bir revolver belinde, sanırım bir colt 45, bozuntuya vermeden arkamı dönüyor, eller cepte, hızlı adımlarla uzaklaşıyorum. -
Dünya
Onun için çok üzülüyorum. Şu hayatta en çok üzüldüğüm şey dünya. Bakın insanlık demiyorum, insanlığa üzülmek benim işim değil. Hatta bence insanlık işi gücü bırakıp bana üzülse çok daha hayırlı bir iş yapmış sayılabilirdi. Ama dünya öyle mi? Yapayalnız. Koca bir evrende bir eğim, bir açı kafası yakalamış, etrafında gezegenler var ama o tutturmuş bir güneş müneş bir şeyler; dönüyor. Kendi halinde. "yeter döndüğüm. biraz da durayım." demiyor. İçindekileri korumak pahasına dönüyor da dönüyor. Cefakâr dünya. Dünyamız. Dursa kim bilir neler olacak. Durması ihtimali üzerine çeşitli spekülasyonlar yapılıyor, hep görüyorum. Oraları çok karışık, ben de tam anlamadım oralarını ama o değil de bir kereliğine biz dursak, sesini duyar mıyız dünyanın, onu merak ediyorum. Ona olan saygısızlıklarımızı nasıl affettirebiliriz, onu düşünüyorum. Hadi birtakım şeylere olan saygımızı saygı duruşu ile belli edebiliyoruz; ama şu koskoca dünyaya bir dakikalık saygı duruşunu neden çok görüyor bu insanlık? Duralım bir ya. Hiçbir şey yapmadan. Fabrikalar, makineler, televizyonlar sussun. Trafik dursun. Sessizce duralım bütün insanlık olarak. Nasıl bir ses çıkarıyor dönerken, çok merak ediyorum. Siz nasıl oluyor da merak etmiyorsunuz, hiç anlamıyorum.
Bence fazlasıyla sakin ama hafif de hüzünlü bir tonla, tıpkı bir rüzgar gibi kesintisiz biçimde vuuuuuuv yapıyor. Hmmmmmmmmm da yapıyor olabilir. Hiç ses çıkarmıyor da olabilir. Kabulüm. Ya da ses çıkarsa bile bize ulaşmıyor ya da bizim kulaklarımız bu frekansı algılamıyor da olabilir. O da kabulüm. Aslında nasıl ses çıkardığında falan da değilim. Derdim bambaşka. Ama burada açık açık yazacak değilim. Zaten insanı anlamayan insan, dünyayı nasıl anlasın? Çok üzülüyorum. -
hayat, vapurlar v.s.
bir kabulleniş, bir nirvanaya ermişlik, bir cool duruş ki sormayın. bilgiç bilgiç , hayat işte sıkıntı yok. kısaca anlamı bu. bazı şeyler öyle olur işte. dert etme. kabullen ve geç! sıradaki ...
modern insanın bireycilik ve bencillikle sarmalanmış kafesine yapılan müdahaleler karşısındaki sığınağı. tekrar aynı kafese dönmenin getirdiği o buhran halinin dışarıya yansıtılmama çabası. bir maskeler ve roller düzeneği olan sosyal yaşamımızın, aynı riyakarlık kokan söylemi. maskeler düşecek gibi olurken, bir hamlelik toparlanma ve tekrar aynı kayıtsızlığı işlevlendirme yalanı. yalan! benim gibi, sizin gibi, herkes gibi yalan! gizlenme, özellikle kendinden kaçma. kaçabildiğin kadar kaçmayı ve sıradanlaşmayı emreder çünkü sistem size. farklılık adına yapılanlar da aynıdır. kimsenin derdi değil, kendini bulmaya çalışmak ya da vazgeçtim en azından aramak. ben aslında kimim? tüm bu üstüme biçilenler ben miyim? ben aslında ne istiyorum? istediğimi sandığım şeyden emin miyim? ben kendimden emin miyim?
sırlar var, herkesin sakladığı kendine özel sırları. bunlar öyle sırlar ki kendine bile söyleyecek cesareti yok insanın ve maalesef artık bu sırlar yalnızca yaşananlardan doğan anlar değil, insanların kendileri sır, kişiliksiz bedenler, kabulleniş üzerine kurulu bir insan doğası. atalarımızda kaldı direniş ruhu. biz kanıksadık her şeyi. her şey ve herkes o kadar "normal ki", anormallik çoktan sınıfta kaldı. şekil, yalnızca kalıp, içimiz bomboş, yüreğimizi dolu sanarken bile aslında bomboş, bir bedenler geçidi sadece ömrümüzde , aşk sandıklarımız. o insanlar hepsi yalan. elini tutarken ya da tenini paylaşırken his yok. makineleştik çoktan. şeytan çoktan kaptı ruhları, bomboş bedenlerle herkes yalan!
hayat işte vapurlar falan! -
gün geçmeden geçmeyen günler!
her pazar ara verilen bir koşu. ölümcül bir düzenin ölümlü yaratıklısı insanoğlu bir işaret üzerine hergün hiç sektirmeden durduğu, çoklukla uyuduğu yerden doğrularak koşmaya başlıyor. herkes, hergün hep aynı noktadan. her gün, her sabah.
derken akşam dönüyor, aynı yığın aynı noktaya dönerken. aynı işaret üzerine. doğrulduğu noktada durup yeniden uykuya dalıyor herkes. her gün, her akşam.
bu yığınlığın hayatında günler birbirinden pazar günü kendi içinde bir farklılık yaratıyor. pazar günlerini birbiriyle karşılaştırdığımızda birbirlerinden hiç öyle farklı olmadıklarını görüyoruz.
her gün, her an, her saat, her hafta ve her ay birbirinin aynı şeyler olup bitiyor. bir alışkanlıklar düzeneğinden ibaret bu hayatın tek bir günü geçmeden geçmiyor. hiç bir yıl bir öncekinden uzun yada kısa değil. hiç kimsenin ölmediği tek bir gün yok. bütün eşyalar yerli yerinde. eşyaların bile kendileri için belirlenmiş yerleri var. tek bir saç teli mesela, bulunmaması gereken bir yerde duruyorsa tüm o düzeni bozabiliyor.
bir kadın gözü hiç birşey görmeden sadece eşyaları bulunmaları gereken yerlere yerleştirerek, ölümcül o düzen için çabalayarak tamamlayabiliyor tüm ömrünü.
bu korkunç alışkanlıklar yumağı içinden sıyrılabileceği günü beklerken diğerlerinden öne geçerek bazıları, gün geçmiyor ki bir gün daha geçmesin. -
1 nisan
bugün 1 nisan. 1 nisan şakalarından, bugün şaka yaparak mutlu olan ya da sevimli olduğunu düşünen bütün insanlardan ölesiye nefret ediyorum. bugün, hala şaka!? bu dünya kendi başına şaka gibi zaten. değil mi?
bu fotoğrafı ben çektim. teknik sorunlar var, şaka gibi tabi. şaka yapmayın. fotoğrafa bakın, gülümseyin. -
zamanı görmek
Yekpare bir anda gün, saat, mevsim,Yaşıyor sihrini geçmiş zamanın,Hala bu taşlarda gülen rüyanın.Güvercin bakışlı sessizlik bileÇınlıyor bu eski zaman vehmiyle.(1)ahmet hamdi tanpınar, çok sevdiği bursa'ya yaptığı gezilerden birinde, bir eski cami avlusunda soluklanmak için oturmuş, şadırvanda sakince devinen suyun şırıltısıyla geçmiş ve gelecek hülyalarına dalmışken, o an çevresini kuşatan zamanın fotoğrafını böyle çeker. zamanının ilerisindeki sanatçı kavrayışıyla, ayrıca dört başı mamur bir estet de olan tanpınar, bu erken osmanlı şehrinin taş duvarlarında, çeşmelerinde, ağaçlarında, sularında, 1400'lü yıllarda donmuş haliyle, atalarının o "yekpare" zamanını karşısında cisimlenmiş olarak görür.daha kaybolmamış bir zamanın izini sürerken, "fetihten 1453 senesine kadar geçen 130 sene, sade baştanbaşa ve iliklerine kadar bir türk şehri olmasına yetmemiş, aynı zamanda o’nun manevi çehresini gelecek zaman içinde hiç değişmeyecek şekilde tespit etmiştir."(2) diye betimlediği bu mekana ulaşan, mekanda donmuş zamanla karşılaşan tanpınar, kendi elf vadisini bulur o eski, mütevazı cami avlusunda.kimileri "zaman kaybolmaz" diyorlar. katılamıyorum. yarattığı mekanlarda duvarlara, yerlere, ışığa ve sese işlemiş biçimde varlığını sürdüren zaman, o mekanların kendilerini akışa bırakmasıyla birlikte, gelip geçenlere, hatta tanpınar gibi keskin gözlü izleyicilerine bile görünmez olacaktır eninde sonunda.Bir ilah uykusu olur elbette,Ölüm, bu tılsımlı ebediyette.Belki de rüyası eski cedlerin,Beyaz bahçesinde su seslerinin.(3)gibi iddialı sözlerini, şimdinin teslim olmuş mekanlarında, teslim olmuş mekanların kaybolmuş zamanlarında, net fotoğraflar seçmeye alışmış gözleriyle, retinalarını zorlayarak bakıp da göremezken nereden bulup çıkaracaktı tanpınar? yaşadığımız eğik düzlemde ivmelenerek uzaklaşıp gidenlerin ardından bakan bizler, zamanı görmenin nasıl bir şey olduğunu, nereden bileceğiz?alıntılar:(1) ve (3) ahmet hamdi tanpınar, bursa'da zaman.(2) ahmet hamdi tanpınar, beş şehir. -
devinim!
yaklaşık bir yıl önce aldığım fotoğraf makinasıyla başlayan bir serüvenin, belki de yolculuğun "first impressions" tadında ki ilk derlemesi diyelim yazıya dökebildiğim kadarına.
başlangıçta büyüsüne kapıldığım aslında sadece insanların, yaşamın, doğanın, an' ların, anı' ların kısacası canlı ya da cansız zihnimde yer edebilen herşeyin fotoğrafını çekebilmek. konuya odaklanınca bilinçli olmadan çocukluk yıllarımdan bu yana zihnimde biriktirdiğim görüntüleri anımsadım.
hayatıma giren önemli ya da önemsiz hemen hemen her insanın ellerinin çizgilerini, parmaklarının şeklini hatırlayabildiğimi şaşırarak farkettim.
zihnimde beliren bu görüntülerin tek bir fotoğrafı bile olmadığını düşününce kendi yaşamımın belirli
an' larını, elleri ve çizgileriyle insanları, gözlerimin uzanabildiği herşeyi alıkoymak ve paylaşmak isteği bu süreçte önlenemez bir tutkuya dönüştü.
aslında tek başına fotoğraf makinası almanın, modeli, markası ve özellikleri ne olursa olsun bunun için yeterli olmadığının farkındaydım.
her ne kadar gelişmekte olsa da sonuç itibariyle bir sahil kasabasında yaşamak bu konuda işimi biraz zorlaştırıyordu ama dinamit yaşam sürpriz yapıp beni bir fotoğraf sanatçısı ile karşılaştırdı. üç ay önce ders almaya başladım.
fotoğrafçılığın bir ışık okulu olduğunu, onu yakalayıp, tuzağa düşürmek istediğim görüntü etrafında dönüşünü ölçmeyi öğrenmek üzere çıktığım bu yolculukta düşlediğim belki de görsel sanata duyduğum aşkın ve açlığın sonucu olarak bir bakıma nesnel gerçekliği değiştirerek, yaşamakta olduğum ancak ne yazık ki bir türlü uyum sağlayamadığım bu dünyadan kaçmak.
birbiriyle uyumlu ya da uyumsuz renklerle, kendi gözlerimin hiçbirşeyin ve hiç kimsenin müdahalesi olmadan saptayabildiği görüntülerle yeni bir dünya yaratmak ve bu dünyayı paylaşabilmek.
başarılı olup zamanı çekebilir ve onun hakkından gelebilirsem, yarattığım bu dünyayla suçlu ilan edin beni, gözlerimle görüntülerim kanıt olsun!
special thanks : ayşegül kaygun, edouard boubat -
roland barthes
fotoğrafı çeken kişi. sizsiniz. orada duruyorsunuz. parlak kağıdın ya da ekranın -tual sanatçının ekranıdır- sınırlarında başlayan, sınırı geçebildiğinizde geriye doğru çekilebildiğiniz belirsiz alanda. varlığınız ellerinizde tuttuğunuz görüntüye bağlı. o anda görüntüyü elinizde tutttuğunuz gibi şimdi de görüntüyü elinizde tutuyorsunuz. kağıdın düzleminde size en yakın olan kişi sizsiniz. o'nu göremiyor, o'nun görüntüye baktığı gibi görüntüye bakıyorsunuz. güneşin size mekan, napoleon'un ise zaman içinde uzak* olduğu gibi o artık; resmi birkaç dakika önce çekmiş olsanız da size en az ve en çok napoleon kadar uzakta. sonsuzluk ve bir gün* kadar uzakta.
" uzun zaman önce bir gün, napoleon'un küçük kardeşi jerome'un 1852 de çekilmiş bir fotoğrafı elime geçti ve bu güne dek hiç dindiremediğim bir şaşkınlıkla şunu fark etmiştim o zaman: "ben imparatora bakan gözlere bakıyorum." ancak hiç kimse paylaşır ve anlar görünmediğinden (yasam bu küçük yalnızlık darbelerinden oluşur), unutmuştum bunu. fotoğrafa olan ilgim sonraları daha kültürel bir yöne döndü. fotoğrafı sinemaya karşı sevdiğime karar vermiştim; ancak yine de bu ikisini tam anlamıyla birbirinden ayıramıyordum. bu soru giderek daha ısrarlı hale geliyordu. "varlık-bilimsel" bir tutkuya kapılmıştım: ne pahasına olursa olsun fotoğrafın kendi içinde ne olduğunu, görüntüler topluluğunda hangi temel özelliklere ayrıldığını öğrenmek istiyorum." diyor roland barthes. roland barthes demeyi seviyorum. aklıma ne zaman bu pasaj gelse yolumu kısaltacağına uzatıyor. fotoğrafı çeken kişi olarak yer aldığım tüm o fotoğraflarda bana bakan gözlere bakıyorum. gözler hem kağıdı elimde tutan bana hem de fotoğrafı çekmekte olan bana bakıyor. madde bir yerden bir yere akar ve anlık olarak o anda, fotoğrafı oluşturan tüm görüntüler topluluğunu bir araya getirirken* fotoğrafı çekilen tek bir varlığa dönüşüyorsunuz. dahası o anda orada olmak zorunda olduğunuz gerçeğiyle yüzleşiyorsunuz. çünkü oradaydınız ve artık bunu değiştirme şansınız yok. küçük bir zaman yolculuğuna çıkıp o ana dönüp o anı değiştirseniz bile, bu yine de bir zamanlar orada bulunmuş olduğunuz gerçeğini değiştirmiyor.
"ne zaman öleceğimizi bilemememiz nedeniyle, hayatı sonsuz bir kaynakmış gibi düşünürüz, ama her şey sadece belli sayıda gerçekleşir ve gerçekten bu da oldukça az sayıda olur. hayatınızı onsuz düşünemeyeceğiniz denli derin bir biçimde varlığınızın bir parçası olmuş, çocukluğunuzda yaşamış olduğunuz bir öğleden sonrayı daha kaç defa hatırlayacaksınız? belki dört veya beş kez daha, belki o kadar bile değil. dolunayın yükselişini daha kaç kere izleme şansınız olacak? belki yirmi kez daha. ve yine de her şey sonsuzmuş gibi görünür"*
helolalora? tuhaf, görüntüler önemli, roland barthes demek güzel. -
benden güzel var mı dünyada?
yansımaların olmadığı bir dünya oldukça tuhaf bir dünya olurdu. ya da olmazdı. çünkü o zaman yansıma diye bir fenomenin bilgisine sahip olmazdık. yine de tek yumurta ikizlerinin kıymete bindiği bir dünya olurdu diyebilirim. birbirine bakıp saçını falan tarayabilen tipler. biz tekizler ise gözlerimiz şaşı ve komik bir şekilde ancak burnumuza bakabiliyor olurduk. pamuk prenses masalının en can alıcı -zehirli elmadan sonra, o mecaz falan içermeden direkt can alıcı- bölümlerinden olan ve literatürde sıklıkla kullanılmış olan “ayna ayna söyle bana...” repliği de olmazdı mesela. narkissos suya eğilemezdi. eğilse bile sadece su içmek ya da yüzünü yıkamak için eğilirdi. düz ve oldukça saçma bir mantıkla yansıma olmasaydı narsisist olmazdık ve nergis çiçeğinin ismi belki de muzaffer olurdu. benlik bilincimiz bir tür sekteye uğrardı. lacan'ın ayna evresi teorisini yaşayamaz, kaybettiğimiz birlik duygusunu tekrar kazanmak için dili keşfedemez ya da daha geç keşfederdik. "ben"/"diğerleri " ayrımımız şimdiki kadar keskin hatlara sahip olmayabilirdi. yüzümüz hakkındaki bilgimiz sevdiğimiz bir roman kahramanının zihnimizdeki izdüşümü kadar belirsiz ve uçucu olurdu. aynada kendimize bakıp sorduğumuz “kimim ben?” sorusunu ellerimizi öne doğru uzatıp onlara bakarak sorardık. kimlik ya da sahtelik gibi konularda yazdığımız yazılarda o güzelim ve yorgun ayna metaforunu kullanamazdık. edebiyat dünyası aynasından yoksun kalırdı. resmin, fotoğrafın, sinemanın da olmadığı bir distopyadan bahsediyoruz. -vandal, tüm imkanlarını yok etmek yazının görevi olmalı- böyle bir dünyada, hiç kuşkusuz maskelerin önemi de artardı. hatta insanoğlu göremediği yüzünden sıkılıp maskeden de olsa bir yüzle dolaşmak isteyebilirdi. hayatı boyunca tek bir maskeyle dolaşmak ya da istediği an yüzünün görüntüsünü değiştirebilmek gibi bir şansa sahip olurdu. resmin olmadığı bir dünyada maskeler olur muydu, estetik cerrahlarının bu distopya içindeki konumları nasıl olurdu, bu soruların cevaplarını bimiyorum vandal. üzerime gelme bu kadar. bildiğim tek şey samet'in bu distopyadan en az zararla kurtulacağı. şanslı piç.
special thanks: ersen, ve dadaşlar. -
varolmanın dayanılmaz
ayna, şüphesiz ki insan uygarlığının en önemli icadıdır. (yazıya böyle fazlasıyla iddialı ve görünürde temelsiz bir önermeyle başlamayı her zaman çok sevdim. aniden sahneye fırlayıp basit ama dinamik bir gitar rifine girerek izleyicinin ilgisini canlandıran rock müzisyenleri gibi hissettim kendimi. ilkokulda kompozisyon yazdığım sırada "tarih boyunca insanoğlu osurmuştur" gibisinden nereye gittiği belirsiz açılış cümlelerinde kendini gösteren bu deformasyondan, görüldüğü gibi, eşşek kadar adam olduğum şu çağda hala vazgeçebilmiş değilim. ne diyorduk? ayna.) ayna, insan uygarlığının, en önemli olduğu kadar, en tehlikeli icadıdır da aynı zamanda. insanı algı ile akıl arasındaki korkunç ikilemin dipsiz uçurumuna savuracak güçte bir cihazdır ayna. stephen king'in kumsalda tek başlarına duran boyut kapılarını akla getirelim burada. (bkz: the drawing of the three)
aynada kendinize bakıp "bu karşıdan bana bakan yüz de neyin nesi böyle?" diye düşündüğünüz zamanlar mutlaka olmuştur. şahsen benim aynaya bakarken ikinci en sık verdiğim tepki budur. insanın aklıyla düşünüp, çeşitli yargılara vararak, kendince rasyonel bir temele oturttuğu kendi varoluşu ile, aynada bütün çıplaklığıyla gördüğü, yani beş duyusundan birincisinin merceği vasıtasıyla algıladığı varlık arasındaki ikilem, üzerinde düşündükçe, varoluşu reddetmeye kadar vardırmıyor değil. duyularımızla algıladığımız ya da bir biçimde deneyimleyerek bilgisine sahip olduğumuz her şeyin son tahlilde aldatıcı olduğunu söyleyen parmenides, kendi varlığını ancak ondan duyduğu şüphe üzerinden somutlaştıran descartes, bütün bu name dropping kahramanlarının bir ayna karşısında (diyelim traş olurken) duyacakları dehşeti hayal etmek bile tüylerimi ürpertiyor. filozofların yağlı boya tablolarında neden sürekli saçı sakalına karışmış insanlarla karşılaştığımızın cevabı da burada gizli olabilir. bir başka programımızda da bunu irdeleriz.
aynayı kırmak, bilindiği gibi, büyük sembolik değeri olan bir eylem. bu sembolik değerin, en azından bir bölümünün, algı ile akıl arasındaki bu ezeli çekişmeyi ortadan kaldıran yapısından kaynaklandığını düşünüyorum. aynayı kırmak, kendi varlığını, dış dünyadan bağımsız olarak kurduğu rasyonalite içinde hapsetmek, ya da bir diğer bakış açısından, dış dünyanın aldatıcı sinyallerine bağımlı, kusurlu bir araç olan algının prangalarını kırmak şeklinde açıklanabilir bilinç altında.
ayna göndermesiyle başlayıp bitirdiğim bu kolajda en azından alice'ten hiç bahsetmemiş olmanın kıvancıyla sormak istiyorum o zaman: aynada kendi kişisel not defterinize bakarken aklınızdan geçenler nedir? malum, biz helolalora?da genelde soru soruyoruz; pek cevap vermiyoruz.
special thanks: milan kundera, john berger. -
Disipline Riayeti Yeterli Görülmedi
ir şarkıdır yaşamak mı desem, yoksa şiir tadıyla yaşayalım mı? böyle beylik laflarla işim olur mu? olmaz be sayın amirim. ben beylik yaşamaktan yanayım, laf etmekten ziyade. bir yerde bulunduğunda varlığınla ben burdayım diyorsan, bağır çağır olmadan, tarzınla işte bu dedirtebiliyorsan, insanların aklında ismin geçtiğinde bir fikir oluşuyorsa yaşıyorsun arkadaşım derim ben işte.
çok şükür, hiç silik olmadım be sayın amirim. senin gibi gölge misali yaşamadım ben. hani senden daha büyük,büsbüyük amirler gelince birden gölgeleşiveriyorsun ya onların ardında, yok oluyor ya tüm kimliğin, bir iz haline dönüşüyorsun ya , ha ben işte hiç öyle olmadım. benden daha büyük, büsbüyük hiç bir insan yok benim gözümde, öyle el pençe divan durmadım. nasıl yapıyorsun da bir hiç oluyorsun hemen öyle hiç anlamadım.
çalışıyorum, sayın amirim sizin emrinizde. her sabah mide bulantısıyla uyanıp gidiyorum o yarı açık cezaevine. her sabah aynı hallerle kalk, elini yüzünü yıka, üstünü giyin, makyajını yap , hazırsın fırla. her gün geç kalıyorum ya hani, içimden gelmiyor oraya gelmek de o yüzden işte. her sabah ayaklarım geri geri gidiyor, önce ayaklarımla savaşıyorum, laf anlatıyorum onlara gitmek zorundayız, ben de istemiyorum ama para lazım be güzellerim diyorum, anlaşıyoruz ayaklarımla ve geliyoruz sonra beraber. sonra aynı zırva muhabettelerle dolu, aynı saçma işleri yapmaya ve sizi çekmeye devam ediyoruz. beni görüyorsunuz , hiç bişey demeden yanımdan geçiyorsunuz. bana küssünüz biliyorum. hani ayağınıza çağırdınız da ben gelmedim, bir arkadaşı yolladım elinde sizin görebileceğiniz ama görmeyi başaramadığınız, kafanızın basmadığı ve sizi aptal yerine koyan bir yazıyla. hani sinirden gözleriniz dönmüş ya, ben o esnada çok eğleniyordum be sayın amirim. bir kez daha aptal yerine koymuştum sizi, again ,again...
benden nefret ediyorsunuz, haklısınız. sizin yerinizde kim olsa nefret ederdi zaten. yani o kadar insanı idare ediyorsunuz ama bu kadını idare edemediniz be sayın amirim. vaz geçemiyorsunuz da kafası basan kaç elemanınız var ki sanki. işte ben bunu biliyorum sayın amirim. bana muhtaçsınız. yer yer dolaştırsanız da, sürmekle atmakla tehdit etseniz de bana muhtaçsınız. akıllıyım sayın amirim, sizin de bildiğiniz üzere ve çok eğleniyorum hem sizinle, hem de tüm simgelediklerinizle.
bu kadının sorunu ne demişsiniz ya hani? sorunum uyumsuzluğum be sayın amirim. her daim uyumsuzdum, sizin suçunuz değil , lütfen ağlamayın. disipline riayetim yeterli değil. ha işte ondan. sizden ve simgelediğiniz herşeyden nefret ediyorum, tüm kurumsallığınızdan, kurumlarınızdan, devletten, polisten, vergiden v.b. hepsinden , tamamen nefret ediyorum. beni bunlarla boğmaya çalışan herkes de dahil bu nefrete. illa onlar gibi olmamı diretenlerden. evlen artık diyenlerden. bir kadının sadece kadın olması gerektiği düşüncesinden, özgürlüğümü elimden almaya çalışmanızdan. saçma sapan cümlelerle aklıma girmeye, kimliğimi kişiliğimi ezmeye çalışanlardan, sahte sahte günaydın deyip arkamı döndüğüm anda dedikodu mu yapan o kadınlardan, beni nasıl nerede yatağa atacaklarını planlayıp bunun için yıllardır uğraşan o adamlardan, tüm sahte ve yalan dolan ilişkilerinizden, sizin küçük burjuva ahlak anlayışınızdan, burjuva özentisi yaşamları gözüme doğru olan bu diye sokanlardan, tüm doğrularınızdan ve yanlışlarınızdan nefret ediyorum. birileri bir yerlerde özgürlük uğruna ölürken , başka birilerinin burada bilmem ne marka kıyafeti alamadığı için ağlayan kızını anlatmasından nefret ediyorum. tüm bu saçmalıkların onları tek bir tornadan çıkmış aynı suntalara çevirdiğini göremeyen insanlardan.
sorun sizde değil be sayın amirim, sorun ben de. lütfen anlayın , muhitimize geldik peşimi bırakın!
belki de şimdiye dek hakkımda verilmiş en doğru karar bu be sayın amirim. gözlerinizden öperim -
her şey yolunda
- hadi ya, öyle mi?
bakınız, büyük türk düşünürü robert browning ne diyor:
THE year's at the spring,
And day's at the morn;
Morning's at seven;
The hillside's dew-pearled;
The lark's on the wing;
The snail's on the thorn;
God's in his heaven-
All's right with the world!
daha sonra silah işinden parayı vuracak bob amcanın pippa's song adlı bu manzumesi ilk yayınlandığında (nereden baksan seksenli yıllar) bayağı tartışma yaratmış. tanrı cennetinden bizi gözettiği için mi dünyada her şey yolunda, yoksa cennetinde oturup etliye sütlüye fazla bulaşmadığı için mi? günümüzde bu tartışma yeniden başlıyor, ona göre. -
Samet
(Samet Egal karakteri üstünden yürüyerek, online senaryo/hikaye/roman işinde bi plot çalışma yapalım diyorum. biliyonuz türkiye'de senaryo kıtlığı var. hah hah. herkes tarafından editlenebilir tek bir post üzerinden yürüyen şaka yollu bi hikaye bu. gittiği yere kadar. yorumsever okurlar uslu olurlarsa günü gelince onlar da katkıda bulunabilirler. olips?)***
Samet o gün çok kendisini çok yorgun hissediyordu. gayet yorgun. biraz da salak. kafasındaki yükü taşıyamamanın getirdiği bir salaklık mıydı bu, yoksa pilot kalem eseri düz çizgi omurilik aksının duvarla yaptığı açının sabitliğinden kaynaklanan bir yorgunluk mu, şimdilik orasını bilemiyoruz. Samet yorgun mu, salak mı? Önce bunu açıklığa kavuşturmak lazım. Samet'e kız gerek.
***
FLASHBACK 01
daha hastaneden eve döndüğü ilk anda bile bu işte bir tuhaflık olduğunun farkındaydı. taksinin ara bölmesindeki delikten parayı uzatırken, şoförün yarı dehşet dolu yarı kayıtsız bakışlarını yakalamıştı. "ne zamandır taksilere ara bölme koyar oldular? ve neden mehmet aslantuğ gibi konuşuyorum?" oğluna, eğer o bir oğulsa, samet adını verecekti fevziye egal. soyadı uyumuna önem veren bir yapısı vardı. bu gözden bacaklı ufaklığın ileride bir gün gözünün yok olacağını, kravatının çıkacağını henüz bilmiyordu. milyonlarca yıllık evrimin insan soyunu getirip bıraktığı bu saçma noktada, bir yanda ufukta şekillenmeye başlamış varoluş kaygıları, diğer yanda şifreli samsonite bavuluyla, evinin ceviz rengi pinoteks sürülmüş ahşap kapısına karşı, kararsızca dikiliyordu.
***
FEVZİYE E/GAL
çok gizli, gizli, hizmete özel; resmi ve gayrıresmi tüm kağıtlarda adı fevziye egal olan fevziye egal, yaşadığı sokağa girdiğinde sokak sakinlerinin garip ulama huyları yüzünden fevziye gal'e dönüşüyordu. sokağa ilk taşındığında soyadı hassasiyeti yüzünden oldukça garipsediği bu duruma zamanla alışmıştı. hatta bazı resmi işlemlerde soyadını yanlışlıkla gal olarak yazdığı da oluyordu. dalgınlığı gelip geçiçi dalgınlıklardan değildi. yaşamı boyunca hep dalgın bir kadın olmuştu. çoğu zaman çevresinde yaşananların yaşandığı anda farkına varmaz, bazan aradan yıllar geçtikten sonra o an aslında ne olmakta olduğunu anlar, bazan da hiç anlamazdı. hiç anlamadığı durumları daha çok seviyordu ama bunun da farkında değildi. çünkü zaten anlamadığı için hiç anlamadığı durumları daha çok sevdiğini bilmiyordu. samet'in bir babası olmadığını da samet doğduktan çok sonra farkedecekti. aslında samet'e hamileliğinin üçüncü ayında bulaşık yıkarken bunu farketmişti. o sırada dışardan geçmekte olan çöp kamyonunun ve çöpçülerin gürültüsünden irkilip neyi anladığını unutmasaydı samet'in hayatı daha farklı olur muydu, yine geçirdiği kişisel evrim onu bu saçma noktaya getirir miydi bilmiyoruz. en azından şimdilik bilmiyoruz. belki hikayenin ilerleyen ya da gerileyen satırlarında samet'in doğasını daha iyi anlama fırsatı bulacağız. şimdi önemli olan fevziye'nin unutkanlığı ya da hikayenin olmayan bölümleri değil, samet!in bir babasız olması. bunu önemli kılan ise samet in diğer babasızlardan farklı olarak bir “piç” değil, bir “babasız” oluşu. fevziye unutkanlığında dolayı yattığı adamı unutmuş olabileceğini düşünse de bizler bunun böyle olmadığı biliyoruz. en azında şimdilik biliyoruz.
samet'in bu (bana göre) umursamaz ve sakin duruşunda bir baba figürünün olmaması ve fevziye nin kayıtsız varoluşunun etkisi oldukça büyük olmalı.***
-
communication breakdown
anlaşamıyoruz arkadaş. herkes kafasında biriktirdiği kendine özgü meyve kokteylini ortalığa saçıp köşesine çekiliveriyor. anlaşmak ne zor, iletişmek ne zul yahu bu çağda. ne yapalım, temelden mi ele alalım? gidip duvarlara mamut resmi mi çizelim nedir? hayır paint'te çizilmişi var icabında yani. olay oysa, ona da varız.
bu blogu oluşturan dört kişinin aslında ne kadar alakasız insanlar olduklarının farkında mısınız? tabi ki değilsiniz, ne siz bunun farkındasınız ne de samet farkında. aluminyum light panel sistemine yaslanmış vaziyette kukumav kuşu gibi düşündüğüne bakmayın, koşulları çok iyi o lavuğun: özel sağlık sigortası, sodexho ticket, şirket arabası (renault symbol), kurumsal hatlı blackberry... komple muamelesi var. (resimdekiler: soldan sağa, vandal, ahmak ı hayal, fantaghiro, tembel)bir jedi şövalyesi, bir tenis hakemi, bir radyo şovmeni ve bir türk biraraya gelirse ne olur? işte böyle fıkra gibi bir blog çıkar ortaya. sonra da "vay bir konseptim bile yok" diye ağla
yanlar, falanlar, filanlar. bakınız, günümüzde, modern dünya orduları son derece konseptli bir yaşam sunuyorlar gönüllü ya da gönülsüz katılımcılarına. isteyen hazır, nazır, yüzyıllardır denenmiş bir konseptin tadına bakabilir bu kuruluşlarda. amerikan silahlı kuvvetleri'nin 2008 yılındaki "recruitement" seviyesi hedeflenen sayının yüzde hatırı sayılır bir miktar üzerine çıkmış. amerika'nın cencileri ve latinoları da konsept arayışında görüldüğü gibi.(resimdekiler: soldan sağa, ahmak ı hayal, fantaghiro, vandal, tembel, ein)konseptsizliğin nadir kuşlarına, helolalora? dedirten başlık. -
Samet Egal
O yandaki koca kafalıya tembel Samet adını koymuş. Tamamıyla cin ali göndermesi yapabilme endişesi içerisinde orada durmasına izin verdiğim Samet'e gitgide daha çok kıl olmaya başladım. O sağ tarafta Tom Waits duruşuyla duvara yaslanıyorken, sen, ben n'apıyoruz? Hiç düşündünüz mü bunları? Samet'in düşünceli hali, fonksiyonsuzluğunu gizleyemiyor maalesef. Ben bunların farkındaydım hep; ama ses etmiyordum. Samet'i oradan bir tıkla kaldırabilirim. Samet bu koskoca kafayı nasıl yaptı ya? Kaç kilo o? Hayata karşı duruşu ne? Samet hiç olmazsa bize bir konsept bulmalı. Ne bu ya? Herkes ayrı telden. Feed our head Samet.
-
yolluk
"this is a post about another post."
geçenlerde bir dostumla brüt beton hakkında tartıştık. ("bir dostumla" deyince de sabri esat siyavuşgil ile tartışmışım gibi oldu: değil. bildiğin normal vandal mimar'dı kendisi.) ben şıkır şıkır fayans kaplı duvarların nasıl içimi açtığından dem vururken, o, gayet çağcılca, brüt beton, dere taşı, ormandan kesilmiş odun taraftarıydı. halbuki, benim bildiğim, deri kılıfında 6b grafit uçlu caran d'ache taşıyan mimar kadınlar sever brüt betonu, yağlı sarı kağıtlar ve moleskine defterlere ellerinin ucuyla eskiz attıran tasarım böcükleri.yaşanan çevrenin %80 oranında illegal olduğu bu enteresan diyarda, binaların dürüstlüğünden, tektoniklikten, malzeme tutarlılığından bahsededuran böyle bir zuzaylı kitle de yok değil. hem seviyorum, hem gülüyorum. kuzeye bakan duvarı zift kaplı, diğerleri sıvanmamış, paslı demir donatı filizleri akşam güneşinde bakır bakır parlayan bir suçunu itiraf eden yapılar cenneti değil mi burası? brüt beton.güzel safsata yapmışım. heh. -
yeni yıl mesajı
tekrar merhaba, gördüğünüz gibi ana sayfadaki maksimum post sayısına ulaşınca neyle karşılaşacağımızı anlamaya çalışıyorum. şu anda 10, icabında arttırılabilir.
bu akşam rok bara gidiyorum. 11 pm civarında canlı müzik çıkacakmış. ben de 9.00'da girer 11.00'da ayrılırım diye düşündüm. böylece 11.30 sularında eve varıp canlı performansta ay çiçeği (a.k.a. çiğdem) çitlemeye başlayabileceğimi umuyorum. ağlayarak uyanır çiğdem kabuslardan.
bugün ilginç bir uyarıyla karşılaştım: "gece yarısından evel sakallarını kes yoksa bütün yıl sakallı gezersin." bütün yıl yapmak istediklerimi alıp yapmamak istediklerimi atarak, hep bir ağızdan geri sayım yapılan, ellerde üfleyince uzayan zımbırtıların ve kafalarda koni şekilli tuhaf şapkaların hazır bekletildiği o on saniyeyi cevat kelle rolündeki sinan bengier gibi geçirmek istemiyorum halbuki. gerek yeni yılın bir parça akışına bırakılması, gerekse eski yılın son on saniyesinin lüzumsuz ve zorlayıcı angajmanlara sokulmamasıdır dileğim.
kamuoyuna saygıyla duyurulur.
